Pierwsza wizyta u psychologa może wiązać się z dużym napięciem, zarówno dla rodziców, jak i dla dzieci czy nastolatków. Wokół tego tematu krąży wiele pytań, obaw, czy wątpliwości, ale też sporo nieprawdziwych informacji. Z tego artykułu dowiesz się, jaka jest różnica pomiędzy psychologiem a psychoterapeutą, jak wybrać specjalistę, jak przebiega pierwsze spotkanie, o co możesz być zapytany i na czym polega zasada poufności.
Psycholog czy psychoterapeuta?
Psycholog to osoba, która ukończyła studia psychologiczne i uzyskała tytuł magistra. W zakresie kwalifikacji psychologa znajduje się przeprowadzanie i interpretowanie testów psychologicznych, wydawanie zaświadczeń, orzeczeń i opinii psychologicznych oraz diagnozowanie. Psycholog może udzielać pomocy i poradnictwa psychologicznego a także przeprowadzać konsultacje np. wychowawcze, zawodowe, w zależności od specjalności i dodatkowych kwalifikacji. Nie może natomiast wypisywać recept i prowadzić leczenia farmakologicznego – leży to w zakresie kompetencji lekarza psychiatry. Psycholog, który zdobędzie odpowiednie kwalifikacje, może prowadzić psychoterapię.
Psychoterapeuta natomiast to osoba, która ukończyła podyplomowe certyfikowane szkolenie w zakresie psychoterapii, trwające w Polsce ok. 4 lat. W ramach kształcenia psychoterapeuta powinien odbyć własną terapię, a swoją pracę poddawać regularnej superwizji. Psychoterapia to proces, w ramach którego człowiek stara się zrozumieć swój sposób funkcjonowania – myślenia, działania, odczuwania, dzięki czemu odkrywa, jakie zmiany warto wprowadzić, by poczuć się lepiej. Psychoterapia nie jest dawaniem rad! Opiera się na specyficznej relacji między terapeutą a klientem, której fundamentem jest zaufanie, rozmowa i zawarty na początku procesu kontrakt. Podobnie jak psycholog, psychoterapeuta nie może stosować leczenia farmakologicznego, jednak może poprosić o konsultację z psychiatrą, jeśli uzna ją za wskazaną.
Jak wybrać specjalistę?
Wybierając specjalistę warto zapoznać się z jego profilem zawodowym, który zwykle dostępny jest w Internecie. Zwróć uwagę na wykształcenie – psychologiczne, psychoterapeutyczne lub sprawdź, czy dana osoba jest w trakcie szkolenia psychoterapeutycznego i czy poddaje swoją pracę superwizji – czyli wsparcia i pomocy bardziej doświadczonego specjalisty. Sprawdź jego doświadczenie oraz obszary pracy – czy zaliczają się do nich trudności, których doświadczasz Ty – jako rodzic czy nastolatek lub Twoje dziecko.
By oswoić obawy i stres, warto też zapoznać się z placówką, w której pracuje i jeśli to możliwe, zobaczyć zdjęcia gabinetu, w którym odbędzie się spotkanie. Społeczny stereotyp podsuwa nam często wizję gabinetu z fotelem dla specjalisty i tak zwaną kozetką dla pacjenta, jednak w takim ustawieniu pracują głównie psychoanalitycy. Gabinety psychologów czy psychoterapeutów to najczęściej przyjazne miejsca, w których można poczuć się komfortowo.
Pierwsze spotkanie
W przypadku psychologa lub psychoterapeuty pracującego z dziećmi i młodzieżą, pierwsze spotkanie odbywa się zwykle tylko z rodzicami, nieco rzadziej wspólnie z rodzicami i dzieckiem. Ma ono charakter wywiadu i służy zebraniu informacji na temat doświadczanych przez dziecko/nastolatka trudności, jednak psycholog często pyta też o dotychczasowy rozwój dziecka, relacje rodzinne i rówieśnicze oraz o zasoby dziecka i jego rodziny. Jeśli pierwsze spotkanie odbywa się z rodzicami, na kolejną sesję przychodzi dziecko, z którym psycholog stara się nawiązać relację, poznać jego perspektywę doświadczanych trudności lub przeprowadzić diagnozę – w zależności od wieku dziecka odbywa się to poprzez obserwację, zabawę lub rozmowę. W czasie pierwszej wizyty ustalana jest też częstotliwość kolejnych spotkań, zasady kontaktu pomiędzy nimi oraz stopień zaangażowania rodziców w proces pracy z dzieckiem.
Zasada poufności
Zarówno psychoterapeutę, jak i psychologa obowiązuje zasada poufności, która mówi o tym, że specjalista nie ma prawa przekazywać innym osobom informacji uzyskanych w czasie spotkań z klientem. Obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej obowiązuje także w kontakcie z dziećmi czy nastolatkami. Oznacza to, że psycholog nie może dzielić się z rodzicami szczegółowymi informacjami, które dostaje od dziecka, co jest bardzo ważne w procesie budowania zaufania i relacji terapeutycznej. Wyjątek stanowi sytuacja, w której zagrożone jest zdrowie lub życie dziecka – specjalista ma wtedy obowiązek niezwłocznie poinformować rodziców lub zawiadomić odpowiednie instytucje (w przypadku przemocy).
Zachowanie zasady poufności nie wyłącza jednak rodziców z procesu terapeutycznego. Specjalista zwykle spotyka się z rodzicami co kilka sesji, by omówić z nimi swoje ogólne wnioski i obserwacje, postępy procesu oraz wspólnie wypracowywać sposoby wspierania dziecka w doświadczanych przez niego trudnościach.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości czy pytania związane z pierwszą wizytą u psychologa – napisz do mnie!